HCTech Rehber

Akü ve satış sonrası terimleri sözlüğü

Akü ölçümünden garanti mutabakatına kadar bu alanda kullanılan terimlerin çoğu sektör içinde konuşulur ama hiçbir yerde yazılı değildir. Bu sayfa, HCTech'in sahada karşılaştığı terimleri tek yerde topluyor.

Akü ölçümü ve durumu

CCA (Soğuk Marş Akımı) Cold Cranking Amperes

Bir akünün −18 °C'de, 30 saniye boyunca hücre başına 1,2 V'un altına düşmeden verebildiği akım miktarıdır. Akünün marş anındaki gücünü gösterir ve etiket değerinin belirgin şekilde altına düşmesi akünün yaşlandığına işaret eder. Sahada ölçülen en yaygın akü sağlık göstergesidir.

İç direnç Internal resistance

Akünün kendi içindeki elektriksel direnç; miliohm (mΩ) cinsinden ölçülür. Plakalarda sülfatlaşma, korozyon veya elektrolit kaybı arttıkça iç direnç yükselir. CCA ile birlikte okunduğunda, akünün gerçekten arızalı mı yoksa yalnızca deşarj olmuş mu olduğunu ayırt etmeye yarar.

Self-discharge (kendiliğinden deşarj)

Akünün hiçbir yüke bağlı olmadan, yalnızca beklerken şarj kaybetmesidir. Sıcaklıkla hızlanır. Depoda uzun süre periyodik şarj görmeden bekleyen aküler bu nedenle kalıcı kapasite kaybına uğrar; depo stoğunda en sık görülen ve en kolay önlenebilen zarar kalemidir.

Yük testi (load test)

Aküye kontrollü bir yük bindirilerek gerilimin ne kadar düştüğünün ölçülmesi. CCA ve iç direnç ölçümüne göre daha ağır bir testtir; şüpheli sonuç veren akülerde doğrulama amacıyla kullanılır.

Garanti ve satış sonrası

İade akü

Nihai müşterinin garanti kapsamında bayiye geri getirdiği akü. Bayi deposunda biriken iade aküler, satış sonrası ekibinin ziyaretinde tek tek değerlendirilir. Bu sürecin kayıt altına alınmaması, distribütörler için en yaygın görünmez maliyet kaynağıdır.

Arıza kodu

İade edilen bir akünün neden arızalandığını standart bir listeden seçilen kodla kayda geçirme yöntemi. Serbest metin yerine kod kullanmak, aynı arızanın herkes tarafından aynı şekilde raporlanmasını sağlar ve sonradan istatistik çıkarmayı mümkün kılar.

Arıza kod motoru

Seçilen arıza koduna göre garanti kararını otomatik öneren kural seti. Hangi kodun garanti kapsamında olduğu, hangisinin kullanıcı hatası sayıldığı ve hangilerinin süre sınırına tabi olduğu tek bir referans tabloda tutulur. Karar kişiye göre değişmez; tabloya göre verilir ve kayıt altında kalır.

Onay / Ret sınıflandırması

İade akünün değerlendirme sonucu. Onay, akünün gerçekten arızalı olduğu ve maliyetin garanti kapsamında karşılanacağı anlamına gelir. Ret ise arızanın üründen değil, kullanım veya bayi kaynaklı bir durumdan doğduğunu ifade eder. Bu ayrım, maliyetin hangi tarafa yazılacağını belirlediği için kârlılık analizinin temelidir.

PGS (Peşin Garanti Sistemi)

Distribütör ile bayi arasındaki garanti sözleşmesi tiplerinden biri. Garanti maliyeti, iade akülerin onay/ret sınıflandırmasına göre iki taraf arasında paylaşılır: onaylı aküler distribütörün gideri, reddedilenler bayinin gideri sayılır. Mutabakat dönemsel olarak yapılır. Garanti sistemi akü bazında değil, bayinin sözleşmesi üzerinden belirlenir.

Standart garanti sistemi

PGS'nin alternatifi olan sözleşme tipi. Garanti maliyetinin tamamı ana distribütöre aittir; bayi, nihai müşteriye verdiği akünün maliyetini dönem sonunda distribütöre keser. Bayi açısından daha basit, distribütör açısından maliyeti daha zor kontrol edilen modeldir.

Hurda bedeli

Arızalı akünün kurşun içeriği üzerinden geri kazanılan değer. Akü ağırlığı ile o dönemin hurda kilogram fiyatı çarpılarak bulunur ve garanti maliyetinden düşülür. Hurda fiyatı aya göre değiştiği için hesabın hangi tarihteki fiyatla yapılacağı sözleşmede netleştirilmelidir.

Akü maliyet hesabı

Onaylı bir iade akünün gerçek maliyetinin bulunması. Nihai müşteri fiyat listesinden başlanır; sırasıyla KDV, bayiye uygulanan iskontolar ve hurda bedeli düşülür. Kalan tutar akünün gerçek maliyetidir. İskontoların tek tek ve açıklamalı düşülmesi, sonradan çıkacak itirazları önler.

Bayi ve bölge yönetimi

Münhasır bayilik

Bir bayinin belirli bir marka veya bölge için tek yetkili satıcı olarak tanımlanması. Münhasırlık yoksa o markanın satışları bölge kuralı dışında değerlendirilir.

Bölge dışı

Bir akünün, satıldığı bayiden başka bir bayinin bölgesinde garanti işlemine girmesi durumu. Aküyü satan ile garanti hizmetini veren taraf farklı olduğunda maliyetin kimde kalacağı sorunu doğar; bu yüzden bölge dışı işlemler ayrı etiketlenir ve dönem sonunda bayiler arasında mahsuplaşmaya konu olur.

Mahsup (virman)

Bölge dışı işlemlerden doğan karşılıklı alacak ve borçların, para transferi yerine hesaplar arasında netleştirilerek kapatılması. Dönem sonunda tek bir fatura talimatına indirgenir.

Bayi ziyaret takvimi

Satış sonrası ekibinin hangi bayiyi ne sıklıkla ziyaret edeceğini belirleyen plan. Ziyaret sıklığı genellikle bayinin iade akü hacmiyle orantılı kurulur: çok iade üreten bayi daha sık ziyaret edilir, böylece depoda bekleyen akü sayısı ve buna bağlı değer kaybı azalır.

E-ticaret ve ön muhasebe

Ön muhasebe

Resmî muhasebeye girmeden önce işletmenin kendi içinde tuttuğu cari, stok, fatura, çek/senet ve banka kayıtları. Mali müşavirin tuttuğu yasal defterlerin yerine geçmez; işletmenin günlük kararlarını verebilmesi için gereken güncel tabloyu sağlar.

Cari hesap

Bir müşteri veya tedarikçiyle olan alacak-borç ilişkisinin zaman içindeki kaydı. Her fatura, tahsilat ve iade bu hesaba işlenir; bakiye o tarafla aranızdaki net durumu gösterir.

Ağırlıklı ortalama maliyet

Aynı ürünü farklı tarihlerde farklı fiyatlarla aldığınızda, stok maliyetinin her alımın miktarına göre ağırlıklandırılmış ortalamayla hesaplanması. Kâr hesabının gerçeğe yakın çıkması için satış anında bu maliyetin kullanılması gerekir; son alış fiyatını kullanmak kârı yanıltıcı gösterir.

Pazaryeri stok senkronizasyonu

Aynı ürünün birden fazla pazaryerinde satışa açık olduğu durumda, bir kanaldaki satışın diğer kanallardaki stok adedini anında düşürmesi. Senkronizasyon yoksa stokta olmayan ürün satılır; bu da pazaryerlerinde satıcı puanını düşüren en yaygın hatadır.